Jarenlang lag het historische archief van de Hortus botanicus Leiden opgeslagen. Het materiaal was in de loop der tijd aangetast door stof, schimmels en insecten. Om deze bijzondere collectie voor de toekomst te behouden, is collectiebeheerder Roderick Bouman samen met een team vrijwilligers en studenten gestart met een omvangrijk archiefproject. Het archiefmateriaal dat in dit project wordt opgeknapt, dateert voornamelijk uit de periode 1800 tot 1950.
Dankzij financiële bijdragen van het Van Trigtfonds (LUF), het Cultuurfonds en de Vriendenstichting van de Hortus kan het archief nu worden opgeknapt, geïnventariseerd en veilig opgeslagen.
55 verhuisdozen vol geschiedenis
Samen met vrijwilligers en studenten heeft Roderick het archief uitgezocht en klaargemaakt voor transport. Fotomateriaal moest bijvoorbeeld uit de collectie worden gehaald, omdat dit niet geschikt is voor de behandeling met gammastraling. Ook zijn foto's gemaakt van kleine boekwerken en handgeschreven plantenlijsten, zodat deze voor onderzoek beschikbaar blijven terwijl het originele materiaal tijdelijk ergens anders wordt bewaard.
Inmiddels zijn maar liefst 55 verhuisdozen opgehaald door het gespecialiseerde bedrijf Vanwaarde. Daar wordt het archief met gammastraling behandeld om aanwezige insecten en schimmels te doden. Vervolgens wordt het materiaal schoongemaakt en overgedragen aan Vada Archieven, dat de collectie officieel gaat catalogiseren.
Bijzondere vondsten
Het uitzoeken van het archief is een tijdrovende klus, maar levert ook bijzondere ontdekkingen op. Zo bevat de collectie oude plattegronden van de tropische kassen uit de jaren dertig, historische brieven en talloze handgeschreven plantenlijsten van Heinrich en Eduard Witte.
Voor Roderick springen vooral de talloze handgeschreven plantenlijsten van Heinrich en Eduard Witte eruit. Behalve grote boekwerken die de hele plantencollectie beschrijven, zijn vooral de kleine notitieboekjes die in de palm van je hand passen erg schattig. Ze geven een bijzonder inkijkje in de omvang en samenstelling van de plantencollectie van de Hortus door de jaren heen.
Een archief voor de toekomst
Met dit project wordt een belangrijk deel van de geschiedenis van de Hortus behouden. Door het materiaal te reinigen, te beschrijven en goed op te slaan, blijft het niet alleen beschermd tegen verdere achteruitgang, maar wordt het ook toegankelijk voor toekomstig onderzoek en andere geïnteresseerden. Zo blijven de verhalen en kennis die in het archief besloten liggen ook voor volgende generaties bewaard.
