8 juni 2026 - Prof. dr. Barbara Gravendeel, prefect van de Hortus botanicus Leiden en hoogleraar Plant & Maatschappij, is ambitieus in haar inaugurele rede: ‘Als we alle acht miljoen particuliere tuinen in de Lage Landen slim inrichten en natuurvriendelijk beheren, net als de Leidse Hortus, kunnen we samen het verschil maken bij biodiversiteitsherstel.’ Om dit doel te bereiken, is zij van plan het unieke voedselweb dat zich in de afgelopen 436 jaar in de Hortus heeft ontwikkeld tot in detail en met innovatieve technologie in kaart te brengen.
In de Hortus groeien planten en leven dieren afkomstig uit de hele wereld zij aan zij – en verrassend genoeg blijken zij het uitstekend met elkaar te kunnen vinden. De eerste schakels van dit bijzondere voedselweb werden met het blote oog ontdekt, bijvoorbeeld tijdens de tuintellingen waar zelfbenoemd ‘prefect van de biodiversiteit’ Gravendeel enthousiast aan deelneemt. Maar om de vele interacties tussen soorten goed en compleet te beschrijven, is meer nodig dan alleen microscoop, loep of verrekijker. Met technologie zoals beeld- en geluidsopnames, DNA-analyses en soortendetectie geautomatiseerd met dank aan machine learning, kan dit wel.
Gravendeel wil de komende generatie handelingsperspectief bieden, onder andere door bezoekers, buurtwetenschappers en studenten actief te betrekken bij onderzoek naar de toegevoegde waarde van dit voedselweb. Als meer mensen in aanraking komen met natuur en de waarde leren inzien van natuur-inclusief tuinieren, kunnen wij met elkaar een belangrijke bijdrage doen aan (het herstel van) de biodiversiteit in stedelijke gebieden. Het rijke voedselweb in de Hortus is een inspiratie en een startpunt; als het aan Gravendeel ligt, worden in de toekomst alle steden in de Lage Landen hier onderdeel van.
