Vorige pagina

Lees hier de antwoorden op de meest gestelde vragen over de Amorphophallus titanum.

Bloeide deze plant vorig jaar niet ook al?
In oktober 2021 bloeide er inderdaad ook een bijzondere penisplant in de Hortus, alleen was dit een andere soort, namelijk Amorphophallus decus-silvae. Amorphophallus titanum is nog een stuk groter dan A. decus-silvae!

Waar komt de plant van nature voor?
De reuzenaronskelk komt oorspronkelijk uit de regenwouden van West-Sumatra en groeit daar op half beschaduwde plaatsen.

Hoe lang bloeit de plant?

De bloei is kort, slechts twee dagen. Waarom zo kort? Dat is onderdeel van de strategie van deze plant. Hij heeft namelijk te maken met twee uitdagingen: bloeien kost ontzettend veel energie en hij kan zichzelf niet bestuiven. Dat houdt in dat hij met zijn eigen, mannelijke, stuifmeel de vrouwelijk bloemen niet kan bevruchten. Dit om inteelt te voorkomen.

Daarom bloeit de plant de eerste dag vrouwelijk. De vrouwelijke bloemen onderin de kelk gaan open en kolf verspreidt een doordringende stank van rottend vlees die honderden meter in de omtrek te ruiken is. De combinatie van de geur en de warme kolf trekt vliegen en kevers aan die in de kelk, op de vrouwelijke bloemen gaan zitten. Na een dag stoppen de vrouwelijke bloemen met bloeien en gaan de mannelijke bloemen open. Deze bloeien geurloos en zijn bedekt met stuifmeel. De vliegen en kevers beseffen dat de bloeiwijze toch geen lekker hapje is en vliegen de kelk uit, langs de mannelijke bloemen, en raken bedekt met stuifmeel. De plant is na deze grote inspanning door zijn energie heen en stort in.

Daarna volgt een cruciaal moment: ergens in de omgeving moet er nog een Reuzenaronskelk bloeien (dit kan kilometers verderop zijn). Ook deze bloeiwijze verspreidt een stank en trekt alle vliegen en kevers uit de omgeving aan, waaronder die de eerdergenoemde bloeiwijze bezochten. Ze strijken neer op de vrouwelijke bloemen van het volgende exemplaar en bestuiven de bloemen met het stuifmeel van de vorige. Pas als dit gebeurt, is de bestuiving compleet.

Waar ruikt de bloeiwijze naar?
De geur van de plant is te vergelijken met die van aas: een lijkengeur. De geur is ook een beetje vissig. Hoofd Horticultuur Rogier van Vugt omschrijft de geur als volgt: 'Het ruikt naar rottend vlees, braaksel en een vuilnisbak die lang in de zon heeft gestaan. Dat is omdat de plant vliegen wil aantrekken voor de bestuiving. Sommige mensen vinden dat juist interessant en komen speciaal voor de geur. Mensen met een zwakkere maag kunnen beter op de tweede dag komen. Dan is de geur weg.’

Hoe kan het dat er de laatste tijd zoveel penisplanten in bloei staan?
De bloei van de penisplant is zeldzaam, zeggen wij altijd. Toch is dit de derde bloeiende penisplant in een jaar tijd. Hoe kan dat? Een verklaring voor waarom er zoveel exemplaren zo kort achter elkaar in bloei komen is de verbouwing van de Tropische Kassen in 2013. De omstandigheden van de kas waren in die periode zo wisselend, dat de collectie penisplanten een flinke klap heeft gehad. De plant eist namelijk een hoge luchtvochtigheid en een constante warmte van minstens 24°C. Ze hadden lang de tijd nodig om bij te komen. De groeicyclus was als het ware ‘gereset’. Penisplanten, die hun energie uit een knol onder de grond halen, hebben zo’n tien jaar nodig om genoeg energie op te slaan om tot bloei te komen. Die tien jaar is zo ongeveer verstreken, waardoor het nu voor velen van hen tijd is om te gaan bloeien.

Daarnaast krijgen wij sinds een aantal jaar hulp bij de verzorging van onze penisplantencollectie van vrijwilliger Rudmer Postma. Rudmer is een echte Amorphophallusenthousiast en verzorgt de collectie goed, van tijdig verpotten tot het geven van speciale mestmengsels.

Wordt deze plant bestoven?
Zo’n twee weken geleden bloeide een ander exemplaar van A. titanum, waarvan we het stuifmeel verzameld hebben. Bij deze volgende bloei gaan we de vrouwelijke bloemen met dat stuifmeel bestuiven. We hopen dat de plant daarna zaden gaat maken, waarvan we een deel zelf opkweken en deel naar andere botanische tuinen opsturen. Omdat Amorphophallus titanum in het wild bedreigd is, o.a. door ontbossing voor de palmolieindustrie, is het extra belangrijk om zoveel mogelijk genetisch divers materiaal over de hele wereld te verspreiden om de soort in stand te houden.

Hoe ziet de plant eruit als hij niet bloeit?
Als de plant niet bloeit, produceert hij een groot, op een boom lijkend blad.

Waarom heet het de penisplant?
Amorphophallus titanum, de officiële naam van de plant, is Latijn voor ‘gigantische vormloze penis’ en verwijst naar de gele bloeikolf die uit het schutblad steekt. Dan is de stap naar ‘penisplant’ snel gemaakt. Andere namen zijn de Sumatraanse aronskelk (verwijzend naar het land van herkomst), de reuzearonskelk (verwijzend naar zijn familie, de aronskelkfamilie oftewel Araceae) en de reuzenpenisplant.

Koop hier uw ticket(s)
Bij ons leer je de wereld kennen